‘Waste Land’: kijken is geen verspilling van tijd

Brazilië kampt al jarenlang met serieuze uitdagingen op milieugebied. Naast de ontbossing in het Amazonegebied bezit het BRIC-land één van de grootste vuilnisbelten ter wereld: Jardim Gramacho. Toch vormde dit stortterrein – dat eind 2012 wordt gesloten – aan de rand van Rio de Janeiro het kleurrijke onderwerp van een kunstproject van Vik Muniz, op pellicule gezet door Lucy Walker in de documentaire ‘Waste Land’.
door Jana Struys

Dat afval kunst kan zijn, werd eerder al bewezen door de Duitse conceptuele kunstenaar HA Schult. In Rome en Madrid bouwde hij hotels met trash, gevonden op Europese stranden. Schult vraagt met zijn werk de aandacht voor het milieu en wijst ons op de enorme hoeveelheden afval die wij creëren.

IMG_4379

Hotel van afval in Madrid. (Foto Flickr: Carlos Cesar Alvarez)

Ook Vik Muniz gaat met afval aan de slag. De beweegredenen van beide kunstenaars zijn echter verschillend. Muniz wil een verhaal vertellen.

Van Brooklyn naar Brazilië
De succesvolle kunstenaar Vik Muniz onderneemt in ‘Waste Land’ een reis vanuit zijn thuisbasis in New York naar zijn geboorteland Brazilië. Muniz groeide ooit zelf op in de beruchte favelas (sloppenwijken, nvdr) en wil nu iets teruggeven aan zijn vroegere gemeenschap.

Lucy Walker registreert de ontroerende ontmoetingen tussen de artiest met Braziliaanse roots en een tiental vuilnisrapers, wadend tussen het afval op Jardim Gramancho. Deze catadores worden vervolgens door Muniz geportretteerd en samen met hen reconstrueert de kunstenaar uitvergrote versies van deze fotoportretten met afval.

Sisyphus, after Tiziano

Sisyphus van afval. (Foto Flickr: DR000)

Sisyphus

Sisyphys door Titian. (Foto Flickr: Christopher S. Penn)

blablabla

Muniz doet een beroep op taferelen uit de klassieke schilderkunst als inspiratie voor zijn creaties. Zo maakt hij een nieuwe versie van het zestiende eeuwse ‘Sisyphys’ van de Italiaanse schilder Titian. Het protret van Tião, zo’n beetje de vakbondsleider van de catadores, stelt dan weer het beroemde schilderij La Mort de Marat van Jacques-Louis David voor.

De gigantische collages, gemaakt op de vloer van een grote hangar, fotografeert Muniz opnieuw. Het kunstzinnige resultaat verkoopt hij vervolgens op een veiling in Londen en de opbrengst gaat regelrecht naar Tião en de catadores. Ze kopen er een vrachtwagen mee en bouwen o.a. een leercentrum en een bibliotheek.      

Tussen waardigheid en wanhoop
‘Waste Land’ belicht in de eerste plaats de enorme (veer)kracht van de Braziliaanse afvalrapers en stipt ook de bescheidenheid van de sympathieke Vik Muniz aan.

De arbeiders van Jardim Gramacho tonen in deze documentaire een sombere wereld die bestaat uit het opvissen van recycleerbaar materiaal uit een zee van vuilnis. Toch brengt de film de individuele levensverhalen van stuk voor stuk trotse mensen in beeld die eer halen uit hun werk en ons deelgenoot maken van hun dromen.

Het kijken van ‘Waste Land’ is dan ook absoluut geen verspilling van tijd of geld. Als bovenstaande aanbeveling jou niet kon overtuigen, doet onderstaande trailer dat misschien wel.

Advertenties

Een Reactie op “‘Waste Land’: kijken is geen verspilling van tijd

  1. Fijn inspirerend artikel : zet me tot nadenken…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s