Eén beeld zegt meer dan duizend woorden: ook in de krant?

Van Kadhafi’s doodstrijd tot het busongeluk in Sierre, de lezer krijgt steeds explicietere beelden op zijn bord. Vanwaar die tendens? We vroegen het aan Jan De Haese, fotoredacteur bij De Standaard: “De concurrentiestrijd wordt groter en de media hitsen elkaar op. Wie horror en geweld wil zien, zal er altijd een medium voor vinden.”
door Griet Ryckeboer

De komst van het internet heeft de journalistieke praktijk op zijn grondvesten doen daveren. De traditionele media voelen de hete adem van de burgerjournalisten die via Twitter en andere nieuwe media de laatste feiten delen, net als de beelden die ze met hun gsm’s hebben vastgelegd. Welke invloed hebben die evoluties op de traditionele media en de manier waarop ze met beeld omgaan? Fotoredacteur Jan De Haese dient ons van antwoord.

Voelt de fotoredactie de druk om met de spectaculairste beelden naar buiten te komen?
Jan De Haese: “Die druk ligt vooral bij de populaire kranten. Zij strijden om het marktleiderschap en durven daar nogal ver in gaan. Ze hitsen elkaar op. Denk aan het busongeval in Sierre: de druk om gezichten te tonen was enorm in die media. Ze willen natuurlijk de primeur. Als je eerst bent, dan win je, zo zou je die logica kunnen omschrijven.”

“Vroeger schermde de politie wrede taferelen af, voordat de fotograaf arriveerde. Nu neemt iedereen direct foto’s met zijn gsm”

De Standaard publiceerde dan weer wel foto’s van het bebloede lijk van Kadhafi.
“Aan de publicatie van die foto’s zijn veel discussies voorafgegaan. Maar uiteindelijk vonden we het nieuwsfeit, een dictator die door zijn eigen volk gruwelijk berecht wordt, echt belangrijk.Vroeger hadden we daar geen beelden van gehad. Toen was de politie er om wrede taferelen van het oog af te schermen, nog voordat de fotograaf arriveerde. Maar nu kan iedereen direct foto’s nemen met zijn gsm. Dat verklaart voor een deel waarom het beeld explicieter wordt of grafischer, zoals dat in het jargon heet.”

Nog meer expliciete beelden staan ons dus te wachten?
“In elk geval kan je niet onderuit aan het gemak waarmee mensen foto’s online kunnen zetten en delen met andere surfers. Op het web is men volledig vrij. Wie horror en geweld wil zien en wie dergelijke beelden wil opladen, zal er altijd een medium voor vinden.”

Achtduizend foto’s per dag

Wordt beeld belangrijker?
“Ja, iedereen beseft ondertussen dat je niet meer zonder het visuele aspect kan. Op het internet kan je geen ellenlange teksten plaatsen, dat werkt niet op het scherm. Maar ook in de krant wil de lezer verschillende ingangen bij een stuk: de kop, de inleiding, een quote en uiteraard ook een beeld met een helder onderschrift. Pagina’s vol zware, ononderbroken tekstblokken zijn amper leesbaar en niet meer van deze tijd.”

"Bij een betoging moet de krant vaak kiezen voor een beeld van één partij, terwijl een online fotospecial iedereen in beeld kan brengen. Hoe meer beelden de lezer ziet, hoe meer aspecten van het verhaal hij ontdekt." (Foto Flickr: Neil Dorgan)

Worden fotoredacties dan ook steeds groter?
“Het bestaan van afzonderlijke fotoredacties is op zich al een bewijs dat kranten expliciet aandacht hebben voor beeld. En hoe uitgebreider de fotoredactie, hoe intensiever en gerichter naar beelden kan worden gezocht, dat spreekt voor zich. Dus meer volk is altijd welkom. Zeker nu er online en digitale kranten zijn die bovenop de papieren krant komen en waar beeld dus ook belangrijk is.”

Welke meerwaarde heeft een fotoredactie?
“Dagelijks krijgen fotoredacties vijf- tot achtduizend nieuwe foto’s binnen. Je kan wel snel een foto vinden die past bij een artikel, maar het is pas door foto’s intensief te gaan vergelijken, dat je de beste eruit kan halen. Het is ook door het aanbod zorgvuldig te screenen, dat we opmerkelijke beelden aan de krant kunnen aanbieden.”

Hoewel het sterk kostenbesparend is, zien we in de toekomst dus geen journalist die als duivel-doet-al zelf foto’s maakt of uitkiest?
“De nieuwe redactiesystemen laten dat wel toe. Puur technisch kan je zonder fotoredactie aan de slag. Maar dat zie ik niet gebeuren zolang de lezersmarkt stabiel blijft. Krimpt de koek, zoals nu aan de gang is bij de Franstalige media, dan gaan we nog een serieuze strijd zien. Op vlak van scoops, maar ook qua redactiebezetting. De journalist die alle taken op zich neemt – schrijven, eindredactie, lay-out – is de ultieme cost-cutting operatie. Maar dat zou een grote verarming betekenen, want de kwaliteit van het nieuws zou erop achteruit gaan.

Portie papier bij ontbijt

Als fotoredacteur werk je voor de papieren krant. Hoe sta je tegenover elektronische informatiedragers waarop mensen online nieuws kunnen consulteren?
“De website en de iPad-versie van De Standaard bieden visueel een interessante meerwaarde, vind ik. De krant beperkt zich meestal tot één beeld per artikel, terwijl online vaak meerdere foto’s worden getoond. Ik geef een voorbeeld. Als de politie optreedt bij een betoging, moet de krant soms noodgedwongen kiezen tussen een beeld van de politie of een beeld van de betogers. Online kan je een fotospecial maken en beide partijen tonen. En hoe meer beelden de lezer ziet, hoe meer aspecten hij ontdekt van het verhaal.”

Denk je dat de elektronische nieuwsmedia weldra de papieren krant vervangen?
“Doemscenario’s over de verdwijning van de papieren krant werden al geschreven aan het begin van mijn journalistieke carrière. Ik ben nu zeven jaar bezig en de papieren krant leeft nog altijd. Je mag niet vergeten dat een portie papier bij het ontbijt voor veel mensen een ochtendritueel is. Een iPad is gebruiksvriendelijk, maar ook afstandelijk. Het zijn precies slides die je in je handen hebt en dat maakt het nogal clean”.

“Doemscenario’s over de verdwijning van de papieren krant bestonden al aan het begin van mijn carrière. Ze leeft nog altijd”

De charme van het papier haalt het dus?
“Zolang de tablets maar vijf procent van het lezerspotentieel uitmaken, zal de print geen afstand nemen van zijn verworven positie. Bij De Standaard komen de iPad-abonnees bovenop de papieren abonnees. Voorlopig is het een en-enverhaal, geen of-ofverhaal.”

Advertenties

Een Reactie op “Eén beeld zegt meer dan duizend woorden: ook in de krant?

  1. Pingback: ‘Hoe meer beelden de lezer ziet, hoe meer aspecten hij ontdekt van het verhaal’ « Zonder Graten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s